بسته بندی

در اين گروه از صنايع، تجربه صنعتي و يادگيري بعمل آمده در طول زمان، همچنان يك مزيت تلقي شده و مي تواند در

صورت مشاركت با شركتهاي خارجي، زمينه گسترش صادرات محصولات به كشورهاي منطقه پيراموني، به ويژه

نكته قابل توجه ديگر در مورد صنايع كم دوام مصرفي، تنوع بسيار زياد واحدهاي توليدي به لحاظ فاصله از صنايع مشابه

فناوري نانو از جمله فناوريهايي است كه بايستي مورد توجه اين بخش قرار گيرد و غفلت از آن ميتواند باعث از دست

فناوري نانو از سه طريق ميتواند در نگهداري مواد غذايي مؤثر واقع شود:

ضد عفوني و ضد ميكروب نمودن سطوح: 􀂙

كند. ميكروبكشها با نانو ذرات و نانو قطراتي مانند روغنهاي گياهي و الكها، دوستدار محيط زيست بوده و براي

سلامت انسان بي ضرر هستند.

حفاظت آنتياكسيدانها: 􀂙

كاروتن همواره يك عامل -B اسيد چرب امگا 3 و ،K/E/D/A نگهداري آنتياكسيدانهاي حساس مانند ويتامينهاي

كليدي در حفظ غذا بوده است. استفاده از نانو حفرهها م يتواند از خراب شدن چنين مواد بي ثباتي در طول فرآيند ودر

زمان انباربودن جلوگيري كند.

دستورزي و كنترل فعاليت آنزيمها: 􀂙

فناوري نانو در شناسايي و طراحي ساختمان آنزيمها كاربرد مهمي دارد. فناوري نانو توانايي كنترل متابوليسم آنزيمها

توسط تغيير در ساختمان و افزودن ديگر ذرات فعال را دارد. بنابراين ميتوان فعاليتهاي آنزيمها را از اين طريق تحت

كنترل در آورد.

• توليد

جديد براي توليد غذا كه ديگر به شرايط طبيعي وابسته نباشد، مورد اهميت قرار گيرد. عمده اين كاربردها عبارتند از:

آناليز و شناسايي محصولات كشاورزي: 􀂙

چيپها يا نانوسنسورها مي توانند آفت، آنتيبيوتيكها و ژنهاي مختلف را دقيقا تشخيص دهند.

:GM توليد غذاهاي 􀂙

باكيبالهاي قالبريزي شده با اطلاعات ژنتيكي مي توانند ژنها و عناصر را به نقاط مطلوب حمل كنند.

توليد آفتكش / دارو و حمل آنها: 􀂙

مي دهند.

سنتز و توليد غذا : 􀂙

تركيبات و پيوند آنزيمها با هم توليد كند. اين روش باعث كاهش زياد وابستگي صنايع غذايي به محيط زيست طبيعي

شده و به عنوان يك ايدة متفاوت در اين زمينه بدون نياز به ملزومات غذاي طبيعي به خدمت درخواهد آمد.

• بسته بندي و سلامت مواد غذايي

چشم اندازهاي مالي فناوري نانو، صنايع بسته بندي را پررونق نشان مي دهد. سهم بازار اين صنعت در حال حاضر حدود

7 ميليارد دلار آمريكا برسد. / 1/1 ميليارد دلار است و پيش بيني مي شود تا سال 2010 به 3

در اين قسمت به منظور اطلاع از محصولات تجاري و تحقيقاتي كه در اين حوزه صورت گرفته مثالهايي آورده مي-

شود:

توليد كرده است كه از محصولات Durethan KU2- كيسه اي پلاستيكي با نام 2601 Bayer Polymer شركت

موجود در بازار سبك تر و محكم تر است، همچنين مقاومت بيشتري در برابر گرما از خود نشان مي دهد. هدف اوليه از

اكسيژن است. پوشش جديد غني از نانوذرات سيليكات است. اين نانوذرات تا حد زيادي از نفوذ اكسيژن، گازهاي

ديگر و رطوبت جلوگيري مي كنند و فساد مواد غذايي را به تعويق مي اندازند.

سازمان هاي ديگر به كمك فناور ينانو در حال يافتن راهي براي تشخيص فساد مواد غذايي هستند. به عنوان مثال شركت

افشانة تشخيص دهنده نانوبيولومينسانس را ساخته كه شامل پروتئين لومينسانت است. در اين طرح، ،AgroMicron

را پوشانده، و از خود نوري ساطع مي كند و به اين روش E.coli و Salmonella افشانه سطح ميكروب هايي مانند

وارد BioMark فساد مواد غذايي تشخيص داده م يشود. اين شركت اميدوار است بتواند محصول مورد نظر را با نام

بازار كند. در حال حاضر اين شركت در حال ساخت افشانه هايي با روش هاي جديد است تا بتواند از آنها در حمل و نقل

دريايي استفاده كند.

از نانوحسگرهاي Good Food در راهبرد مشابه، براي اطمينان از سلامت مواد غذايي، محققان اتحادية اروپا در پروژة

قابل حمل براي يافتن مواد شيميايي مضر، پاتوژن ها و سم ها در مواد غذايي استفاده مي كنند.

براي كشف DNA كشتزارها و كشتارگا هها نيست. همچنين اين پروژه، در حال توسعة به كارگيري زيست تراش ههاي

پاتوژن هاست. اين روش م يتواند در تشخيص باكتر يهاي مضر و متفاوت موجود در گوشت يا ماهي و يا قار چهاي ميوه

مؤثر باشد. اين پروژه در نظر دارد با گسترش ميكروحسگرهاي رشت ه اي، بتواند آفت كش هاي ميوه و سبزيجات را به

Good Food همان خوبي كه شرايط محيطي كشتزارها را كنترل مي كند تشخيص دهد. اين نوآوري به نام حسگرهاي

ناميده مي شود.

كه هدف آن، ساخت ابزارهاي ارزان با توان تشخيص آسان BioFinger پروژه سرمايه گذاري شده اتحادية اروپا به نام

در سلامت محيط زيست است، فعاليت ديگري در زمينة آناليز مواد غذايي دارد. در ابزارهايي كه از حامل

با مادة شيميايي پوشانده شده و در برخورد (Tip) استفاده مي كنند، روش بدين صورت است كه تيرك (cantilever)

با استفاده از اين حام لها كه به يك ميكروتراشه متصل BioFinger . با مولكول هاي خاصي، سيگنال ايجاد مي كنند

است كوچك تر و قابل حمل مي شود.

مي شود. در سيستم هاي كنوني چندين روز طول مي كشد تا وجود پاتوژن ها در مواد غذايي تشخيص داده شود. تشخيص

سريع پاتوژن ها به وسيلة اين حسگرها به زودي باعث فراگير شدن اين فناوري در صنعت مواد غذايي خواهد شد.

محققان دانشگاه بن در حال ساخت پوش شهاي دفع كنندة آلودگي براي بسته بندي ها با استفاده از اثر لوتوس (نيلوفر

آبي) (قطرة آب از سطح بر گهاي نيلوفر آبي م يلغزد و در نتيجه هر مهاي موم مانند نانومقياس، سطح برگ را

مي پوشاند) هستند. كشتارگاه ها و مح لهاي فرآوري گوشت نيز مي توانند از اين فناوري استفاده كنند. گروه تحقيقاتي

دانشگاه انگليسي ليدز دريافتند كه نانوذرات اكسيد منيزيم و اكسيد روي باعث از بين بردن ميكروارگانيز مها مي شوند.

استفاده از اين مواد بسيار ارزا نتر از نانوذرات نقره است و مي توانند كاربرد زيادي در بست هبندي مواد غذايي داشته باشند.

در بيش از 50 سال پيش توسعه يافت، ولي امروزه اين فناوري راه خود (RFID) فناوري شناخت فركان سهاي راديويي

را براي كنترل مواد غذايي در مغازه ها پيدا كرده است. در اين فناوري با استفاده از ميكروپردازشگر ها مي توان داده ها را

به گيرنده هاي بي سيم ارسال كرد. امروزه مي توان از اين روش براي كنترل اقلام غذايي از انبار تا دست مصرف كننده

نيازي به RFID بهره گرفت. برخلاف باركدها كه نياز به اسكن دستي و خواندن يك به يك دارند، برچسب هاي

خوانده شدن خطي نداشته و امكان خواندن تعداد زيادي از آنها در يك ثانيه وجود دارد. فروشگاه هاي زنجيره اي مانند

در حال آزمايش اين فناوري هستند. ضعف اصلي اين روش، Tsco و Metro گروه Home Depot ،Mart Wal

افزايش هزينة توليد است كه نتيجة ساخت سيليكوني آن مي باشد. با تركيب فناور ينانو و الكترونيك (نانوترونيك) اين

برچسب ها ارزان تر و كاراتر شده، همچنين پياده سازي آنها آسان تر مي شود.

Danisco Arla Foods, تأكيد بر مواد غذايي سالم و مطمئن تشكيل داد هاند. اين مجمع، متشكل از شرك تهاي

و مركز ميان رشته اي نانوعلوم است. با تأكيد بر فراهم Danish Crown amba hus United A/S, Ar A/S,

خوراكي سالم تر مي باشد.

كه از همبستگي مؤسسات دانماركي فعال در (LMC) تحقيقات مركز دانمارك در بخش پژوهش هاي پيشرفته غذايي

زمينة علوم غذايي تشكيل شده اند، برنامه هاي خود را در چارچوب هفتمين برنامة خود به صورت زير اعلام م يدارد:

نوآوري هايي بر اساس نياز مشتري و ارتباطات غذايي.

اروپا شود. همچنين اميدوارند از نانوموادي با ويژگ يهاي كاربردي به منظور استفاده در نانوحسگرها و فناوري

نانوسيالات در صنايع غذايي استفاده كنند. پيشرفت در مواد بسته بندي هوشمند، امكان كنترل شرايط محصولات در طول

حمل و نقل و استفاده از روش هاي بسته بندي مبتني بر زيست شناسي را براي ما مهيا مي سازد.

فناوري هاي گوناگون مورد استفاده در صنايع غذايي از ديدگاه فناوري نانو شامل موارد زير مي باشد:

طراحي آرايه اي 􀂙

تيمار مواد 􀂙

مشاهدات و مونيتورينگ 􀂙

فرآورش 􀂙

سيستم انتقال 􀂙