بسته بندی

مقدمه
با توجه به نيازهاي آشكار موجود از جمله طراحي بسته و خطوط بسته بندي، نياز به اتوماسيون، بازيافت پذيري، آسودگي مصرف كنندگان، ايمني محصول و علاقمندي مشتريان به سلامتي بدن، آشكار خواهد شد.

اهميت بازيافت پذيري، سهولت استفاده و ايمني و سلامتي براي مصرف كنندگان امروزي به وضوح از طريق ليستي كه حاوي 20 محصول جديد بسته بندي است كه در سال 2007 به عنوان برترين محصولات عرضه شده اند، نمايان مي گردد. اين محصول طي يك تحقيق جامع توسط مصرف كنندگان انتخاب شد. اين مطالعه توسط گروهي از شركت ها، موسسات و انجمن هاي درگير بخش بسته بندي به انجام رسيد كه در ميان آنها نام هايي همچون اتحاديه اشنايدر، نشريه محصولات جديد procter & Ganble, new products و منابع اطلاعاتي شيكاگو به چشم مي خورد.
محصولاتي كه به عنوان برنده از نظر ميزان سلامتي و سهولت استفاده معرفي شدند، عبارت بودند از: كيك هاي بسته بندي شده در فنجان كه حاوي 100 كالري انرژي بودند و توسط شركت بين المللي Bakeries Corp تولدي شده است.

كپسول هاي كم وزن Alli كه توسط GlaxoSmithkline توليد شده اند، نوشابه هاي رژيمي coke plus و coke cherry Zero شركت كوكاكولا، نوشيدني هاي لبني DanActive از شركت Danon مواد غذايي Fresh Fit از رستوران هاي sobway، محصول Max از شركت پپسي كولا و ساندويچ هاي oscar Meyer Deli از شركت مواد غذايي kraft.
ايمني محصول فيزيكي از بحث هاي قابل توجه در صنعت بسته بندي به شمار مي رود. مصرف كنندگان بايد اطمينان حاصل كنند و دريابند كه محصولي كه خريداري مي كنند از كجا آمده و حاوي چه مواد مغذي است.

ايمني محصول تنها محدود به مواد غذايي و يا محدود به ايالات متحده نيست. محصولات آلوده، موجب مرگ و مير و شيوع بيماري در كشورهاي ژاپن و چين نيز شده است. در سال 2006، شركت cadbury، در لندن بيش از 1 ميليون قطعه شكلات را از فروشگاه اي انگلستان به دليل آلودگي Salmonella جمع آوري كرد. 12 نفر در آمريكاي لاتين بعد از قورت دادن دي اتيلن گليكول آلوده به دليل سرفه شديد فوت كردند.

از اين رو شركت هاي بسته بندي ملزم به بررسي شديد زنجيره تامين، كنترل هاي فرآيندي و اطمينان از كيفيت محصول شده اند.
اگر توليد كنندگان بسته بندي بخواهند اتوماسيون را افزايش داده و محصولاتي تحويل دهند كه الزامات بازيافت پذيري، سهولت استفاده، سلامت و سرانجام از لحاظ اقتصادي را دارا باشد بايد سرمايه گذاري جديد و مناسبي در طراحي بسته بندي و تجهيزات خطوط بسته بندي به انجام رسانند.

مطابق با مطالعه اي كه توسط Dricewater house coopers در نيويورك در 3 ماه چهارم سال 2007 در مورد ميزان توليد انجام گرفت، نشان داد كه 64 درصد از مقامات ارشد شركت هاي آمريكايي به طور يقين از جلو بودن اقتصاد جهاني نسبت به اقتصاد جهاني سخن گفتند و نسبت به عمل كرد و كارايي اقتصاد جهان در طول 12 ماه آينده خوش بين بودند.
نگرش ها درباره اقتصاد ايالات متحده نشان مي دهد كه به طور قابل توجهي در حال لغزش و انحراف است و تنها 29 درصد از كساني كه مورد مطالعه قرار گرفته اند نسبت به رشد اقتصاد ايالات متحده در 12ماه آينده خوش بين هستند. با توجه به اين كه در 3 ماهه سوم سال 2007، 45 درصد از افراد نسبت به اقتصاد ايالات متحده خوش بين بودند كاهش قابل توجهي نشان مي دهد، حتي نسبت به 3 ماهه آخر سال 2006 كه 64 درصد افراد مورد مطالعه خوش بيني خود را به رشد اقتصادي ايالات متحده ابراز كردند، به كمتر از نيمي از آن كاهش يافته است.

4 مانع اصلي ذكر شده توسط مديران ارشد شركت ها در رشد اين اقتصاد، عبارت است از بهاي نفت و انرژي 66% ، فقدان تقاضا 61% ، فشار رقابت از سوي بازارهاي خارجي 44% و نرخ مبادله پول 44% .
اگر چه در ابتداي سال 2008 دچار بحران اقتصادي خواهد بود، به نظر مي رسد كه اقتصاد ايالات متحده پيش از شتابي كه در سال 2010-2009 خواهد گرفت در سال 2009-2008 بسيار آهسته حركت خواهد كرد. با توجه به كاهش ارزش دلار در برابر يورو و ديگر واحدهاي اصلي پولي، تجارت ايالات متحده بايد شاهد افزايش ميزان درآمد و بازدهي از طريق صادرات باشد.
در داخل ايالات متحده، قوانين محرك اقتصادي كه در فوريه 2008 توسط بوش به امضا رسيد، به ايجاد تعادل در اقتصاد كند ايالات متحده از طريق برداشتن ماليات براي سرمايه گذاري هاي اساسي كمك خواهد كرد، به ويژه براي شركت هاي كوچك تر كه كمتر از 800 هزار دلار در سال 2008 سرمايه گذاري مي كنند.

اگر چه برداشتن ماليات در سال 2008 براي خريد و نصب تجهيزات به تصويب رسيد، ضروري است كه سفارش ها به ويژه براي تجهيزاتي كه زمان تحويل طولاني تري دارند، زودتر انجام شود.
براي مصرف كنندگان، بهاي بنزين و ديگر هزينه هاي فزآينده، فشار زيادي به مخارج آنها وارد مي سازد، انتظار مي رود كه در اواسط سال 2008، بهاي هر گالن بنزين به 40/3 دلار برسد، از اين رو مصرف كنندگان انتخاب بسيار سختي ميان پركردن باك و ديگر روش هاي خريد خواهند داشت.
مطابق با مطالعه شركت Nielsen كه در دسامبر 2007 در نيويورك انجام گرفت، مصرف كنندگان سعي مي كنند با خريد از اينترنت، دلارهاي خود را برنامه ريزي كنند، كمتر بيرون از منزل غذا بخورند، بيشتر در خانه بمانند،

رفتن به خريد را كاهش دهند و بيشتر در سوپر سنترها خريد كنند.
توليد كنندگان و خرده فروشان بايد اين حقيقت را دريابند كه مصرف كنندگان به دنبال صرفه جويي از طريق اطلاح و تغيير مكان خريد، چگونگي خريد و محصولات و برندهايي كه خريداري مي كنند، هستند.

ارزش، سهولت استفاده و قيمت رقابتي در سال پيش رو اهميت بيشتري خواهد يافت.
افزايش بهاي نفت، مصرف كنندگان را در همه جاي جهان تحت فشار قرار داده است. در اروپا، افزايش بهاي نفت، هزينه گاز طبيعي و برق را به شدت افزايش داده است. همان طور كه قيمت بنزين افزايش چشم گيري را تجربه كرده است و ترس از افزايش تورم را به دنبال داشته است.
مطابق تخمين هايي ه Eurostat در لوگزامبورگ انجام گرفته، نرخ تورم ساليانه اروپا (15 كشور عضو) در ژانويه سال 2008، معادل 2/3 درصد بود، كه بسيار بالاتر از نرخ 2 درصدي است كه توسط بانك مركزي اتحاديه اروپا در فرانكفورت آلمان تعيين شده بود.

در سطح جهان، رشد اقتصادي به آهستگي از 9/4 در سال 2007 به 1/4 درصد در سال 2008، تنزل خواهد يافت.
فشار بر روي رشد جهاني اقتصاد از سوي اقتصادهاي داراي حركت كند از مجله ايالات متحده اروپاي غربي و ژاپن تحميل مي شود، كه تخستين عامل اين مشكلات اقتصادي، از سوي ايالات متحده ناشي مي شود در حالي كه در كشورهاي و اقتصادهاي در حال توسعه و نو پديد رشد ملايم و آرامي مشاهده مي شود.

اتوماسيون
اعتماد به اتوماسيون در طول دوره زماني 2008 تا 2010 به دليل نياز به افزايش كارايي و بازدهي، كيفيت و كاهش هزينه ها، افزايش خواهد يافت.
در خطوط بسته بندي، عمليات دستي وسنتي، خودكار و اتومات خواهد شد، و خطوط خودكار شده به دنبال راه هايي براي ارتقاء توليد خواهند بود. كاهش هزينه ها و احتياجات نيروي كارگري از دلايل اين بهينه سازي خطوط و اتوماسيون آنها به شمار مي رود. اتومات سازي عمليات دستي در خطوط توليد به شركت هاي بسته بندي كمك خواهد كرد تا هزينه هاي نيروي انساني را كاهش داده و كنترل نمايد، وضعيت كار و توليد را به بهبود بخشد و خطرات ارگونويك را حذف نمايد.

در عملياتي كه سيستم هاي ساخته شده بدل به تجهيزات اتومات شده مي شود، نيازمند افزايش توليد و كاهش يا كنترل هزينه است. اين ضرورت ، تقاضاي شديدي براي ماشين هاي انعطاف پذيري به وجود مي آورد كه به سادگي تميز شوند، تعويض بخش هاي شديدي براي ماشين هاي انعطاف پذيري به وجود مي آورد كه به سادگي تميز شوند، تعويض بخش هاي مختلف به سهولت انجام پذيرد، و نگهداري و عمليات آن نيز با حد ممكن ساده باشد. اين سيستم هاي اتومات بايد قابليت استفاده موتورهاي سروو، شبكه (به ويژه شبكه بي سيم)، شناسنده فركانس راديويي RIFID و ربات ها را داشته باشد و بتوان يك ماشين را با ماشين هاي ديگر و يا با تاسيسات ديگر تطابق داد، از نرم افزاري براي جمع آوري و پردازش اطلاعات توليد ماشين بهره جست و همچنين بتوان از طريق كنترل از راه دور به عمليات دسترسي داشت و آن را رفع عيب يا تعمير نمود.

اگر چه بسياري از توليد كنندگان بسته بندي، خطوط جديدي نصب كرده اند و يا خطوط موجود خود را براي مواجهه با نيازهاي در حال تغيير، به روز نموده اند، اما علاقمندان شديدي به برون سپاري، به ويژه در صنعت مواد غذايي ديده مي شود.

مطابق با مطالعه تمايلات بسته بندي مواد غذايي در سال 2007 توسط نشريه مهندسي غذا، 32 درصد از كساني كه در اين مطالعه شركت جستند براي ارائه يك محصول جديد به بازار و كاهش زمان در پروسته توليد يك محصول جديد طي قراردادي با يك شركت بسته بندي، اين فعاليت را به آنان محول نموده اند.
درصد استفاده از اين راهبرد نسبت به سال 2003، به بيش از 2 برابر افزايش يافته است.

پاسخ گويي به نظر سنجي ما، ربات ها را مهم ترين تحول صنعت بسته بندي محسوب كردند و بسياري از آنان تمايل خود ار به نصب ربات هاي بيشتر را با تشويق زيادي اعلام نمودند. بيشترين مورد مصرف ربات ها در صنايع بسته بندي، باز مي گردد به مسائل حمل ونقل و قرار دادن بسته ها در مكان هاي از پيش تعيين شده ولي ربات ها همچنان در حال نشان دادن قابليت هاي يشتر مي باشند و انتظار مي رود در آينده اي نزديك شاهد كاربرد وسيع تر آنان در اين صنعت باشيم. بر طبق اطلاعات به دست آمده طي تحقيق انجام شده توسط PMMI، رشد به كارگيري ربات ها از سال 2004 رشد بسيار بالايي داشته و در همان سال نقش ربات ها در انجام عمليات بسته بندي اوليه 28% و در انجام عمليات ثانويه بسته بندي 14% رشد داشت. هر چند كه شركت كنندگان در نظرسنجي PMMIمعتقدند كه نقش اصلي ربات ها در آينده نيز مربوط به حمل ونقل مي شود ولي درصد شركت آنها در عمليات اوليه بسته بندي نيز رشد سريع خواهد داشت. 77% از فعالان بسته بندي قصد استفاده بيشتر از ربات ها را در خطوط مختلف توليد خود دارند و قصد دارند حضور اين ماشين هاي كارآمد را طي سال هاي 2007 تا 2012 از 4/1 به 2/1 افزايش دهند. اين موضوع منحصر به يك بخش از صنايع نمي شود و صنايع غذايي، نوشيدني، شيميايي، دارويي، بهداشتي وديگر صنايع همپاي يكديگر در اين مسير حركت خواهند نمود. البته نسل جديد اين ربات ها به چشم هاي الكترونيكي نيز مجهز خواهند بود تا هم نياز كمتري به نظارت انساني داشته باشد و با بالاتر رفتن سرعت توليد انعطاف پذيري بيشتري نيز به خط توليد دهند. كساني كه تمايل زيادي از خود براي نصب ربات هاي بيشتر نشان دادند، 3 دليل را به عنون دلايل اصلي خود مطرح نمودند كه عبارتند از: كاهش هزينه ها و كار بهينه تر 35% ؛ كاهش استفاده از نيروي انساني 30% و انعطاف پذيري ربات ها 21% . مابقي مصاحبه شوندگان مسائلي همچون ايمني كارگران، ارگونومي، سرعت، كيفيت بالاتر محصول توليدي و صرفه جويي در فضا را مطرح نمودند. از ذكر اين نكته نبايد غافل شد كه استفاده و به كارگيري از ربات ها چندان ساده نيست و در راه مدرن كردن خط توليد، مسائل مخلتفي نيز بايد در نظر گرفته شود. مواردي همچون مهارت مورد نياز براي كار با ربات ها، زمان استراحت ماشين، هزنيه اوليه براي خريد، نگهداري دستگاه ها ودر نهايت مواردي كه دخالت انساني براي رفع برخي مشكلات مورد نياز است. البته در مورد هزينه خريد بايد اذعان داشت كه تا سال 2012، هزينه تمام شده توليد ربات ها از 10 تا 20% كاهش خواهد داشت. برخي از صاحبان صنايع نگران خرابي مداوم ربات ها هستند ولي هم اكنون زمان متوسط بين هر دفعه خراب ربات ها به صد هزار ساعت كار رسيده است. اين افزايش طول عمر مفيد همگام با ارتقاء نوع نرم افزار مورد استفاده و سهولت بيشتر در كنترل ربات مي باشد. همچنين بسياري از شركت هاي سازنده ربات ها، خدمات پس از فروش و سرويس هاي نگهداري مناسبي نيز ارايه مي كنند كه اين مي تواند نگراني نگهداري را در كاربران مرتفع سازد.

هم اكنون كنترل كننده بسياري از خطوط بسته بندي، به جاي نيروي انساني، نرم افزا مي باشد. اين نرم افزارها نه تنها كنترل كننده سيستم بسته بندي بلكه هماهنگ كننده و كنترل كننده تمامي شبكه هاي مرتبط با خط بسته بندي است. شركت هاي طراحي اين برنامه ها، پا را از اين نيز فراتر نهاده و در حال تدوين نرم افزارهايي هستند كه توانايي هايي نظير: اندازه گيري كاركرد سيستم و تخمين بهينه بودن آن، افزايش بازدهي خط توليد، كنترل و تنظيم تمامي ماشين ها در جهت جلوگيري از هر نوع وقفه در عمليات توليد، به كارگيري روش هاي مناسب براي هر خط توليد جهت نگهداري بهتر ماشين ها، را داشته باشند. فرقي نمي كند كه شما در حال توليد چه محصول هميشه، اين نرم افزارها اين امكان را براي شما فراهم مي كنند تا اطلاعات مربوط به خط توليد خود را به سادگي جمع آوري كرد. آنها را به صورت مفيد تبديل به اطلاعات قابل بازخواني نموده و در زمان مقتضي در اختيار شما قرار دهند. حتي برخي از آنان مستقيما به اينترنت متصل شده و اطلاعات جمع آوري شده را به سايت اختصاصي شما انتقال مي دهند تا شما هر جا كه هستيد به راحتي بتوانيد به اين آمار دسترسي داشته باشيد. به عنوان مثال در شركت Proficy Historian ، ماشين ها HMI با نرم افزارهاي GE Fanuc Auto ساخت شركت chorllotsville كار مي كنند. اين نرم افزار قادر است تمامي اطلاعات مربوط به دما، ميزان مواد مصرفي در پركني، مواد اضافه شده به خط پركن و كد تمامي مواد خام مصرفي را جمع آوري كرده و آنها را با اتصال به اينترنت درون سايت اختصاصي شركت قرار مي دهند. اين نرم افزار همچنان مجهز به برنامه اي است كه قادر به بازخواني پارامترهاي پيش فرض مي باشد و اگر ميزان كار دستگاه از اين پارامترها تجاوز كند، به صورت هشدار به كار به اطلاع مي دهد. نرم افزارهاي توليدي شركت هايي نظير Brea, IL,North book, parasec Automation و CA قادر به كنترل خط بسته بندي، محاسبه كارايي كلي تجهيزات و مرتفع كردن مشكلات جزئي پيش آمده در خط توليد مي باشند.
 

RFID
RFID فناوري است كه توانايي ره گيري و رديابي محصولات و همچنين تشخيص سلامت يا عدم سلامتي محصولات درون فروشگاه را دارد و به دليل توانايي هاي بسيار بالاي آن، همواره در حال رشد مصرف مي باشد. با توجه به توانايي هاي بالاي اين فناوري در جلوگيري از اتلاف محصولات روي قفسه فروشگاه ها، فروشگاه هاي زنجيره اي بزرگي همچون Walmarat stores, Bentonville, AR روي به استفاده از آنها آورده اند. تصويب قانون هاي مختلف نيز در ميزان استفاده از اين محصول بي تاثير نبوده است. به عنوان مثال در ايالات كاليفرنياي ايالات متحده، به منظور برخورد با جاعلان دارو و ديگر اقلام با ارزش و حساس، قانوني تصويب شده كه از اول ژانويه 2009 اجرايي خواهد بود. اين قانون لزوم استفاده از برچسب هايي را كه امكان جعل دارو و اقلام پرارزش و حساس را به حداقل برساند، الزامي مي كند. اين يعني شانس بزرگ و جديد براي RFID براي پيشرفت هر چه سريع تر در ميان فعالان بسته بندي. البته طي چند سال اخير، برخي شركت هاي توليد محصولات بسته بندي به صورت آزمايشي در حال استفاده از RFID بوده و هستند و ديگر شركت ها منتظرند تا نتيجه كار آنها را ببينند. توليد كنندگاني كه با Walmarat و metro A6 كار مي كنند بالاجبار بايد از اين برچسب ها استفاده كنند چرا كه اين دو فروشگاه زنجيره اي قصد دارند هيچ بسته بدون برچسبي را قبول ننموده و به ازاي هر بسته بدون برچسب، شركت توليد كننده را جريمه نمايند. خرده فروشان نيز در حال پيوستن به اين حركت مي باشند و قصد دارند تجهيزات مورد نياز براي اين نوع برچسب ها را تهيه نموده و از آنها در فروشگاه هايشان استفاده نمايند. پرواضح است كه وقتي تقاضا براي يك محصول بالا مي رود، توليد آن محصول نيز افزايش پيدا كرده در نتيجه قيمت تمام شده آن كاهش مي يابد.

به دليل تصويب اين قانون در كاليفرنيا، داروسازان اين ايالت سال 2008 را سال آماده سازي خطوط توليد خود براي تجهيز هر بسته دارويي ساخته شده به برچسب هاي ضد جعل، قرار داده و هر بسته را به يك باركد اختصاصي شناسايي مجهز نمودند. هر چند براي نيل به اين هدف، داروسازان مي توانستند از باركدهاي سريال دار استفاده كنند، ولي تمامي آنها اقدام به انتخاب RFID و يا باركدهاي دو بعدي نموده اند. تقريبا تمامي آنها از مردم مورد مذكور در ابتداي كار استفاده خواهند كرد تا اگر يكي از آنها قابل استفاده نبود، از ديگري بتوان به عنوان پشتيبان استفاده نمود. استفاده از RFID البته به معني كار بيشتر براي داروسازان نيست چرا كه آنها به راحتي مي توانند با استفاده از فناوري IML براي توليد بطري هاي خود، عمليات ليبل زني، برچسب RFID وتوليد ظرف را در يك مرحله انجام دهند. هم اكنون شركت Rexam انگلستان اقدام به انجام چنين كاري نموده است. ذكر اين نكته خالي از لطف نيست كه وقتي مي توانيم از اين نوع بطري ها به صورت گسترده استفاده كنيم كه يك سيستم براي بررسي سلامت ليبل هاي RFID پس از فرآيند IML تعبيه شود چرا كه هنوز نمي دانيم اين برچسب ها آيا در شرايط قالب زني سالم مي مانند يا خير. شركت lomax به فكر اين موضوع نيز بوده و با استقرار سيستم هاي كنترل كيفيت كه از civision, Aura و IL خريداري نموده است توانايي بررسي و كنترل 240 ظرف در دقيقه را دارد. با استفاده از اين برچسب ها مي توان در هر مكان و هر زماني از اصل بودن محصول اطمينان حاصل كرد و از طرفي مي توان مجوز توليد محصول را نيز بروز نمود.

آخرين مطلب در مورد RFID اين كه اگر بخواهيم واقعا بدانيم اين فناوري تا چه ميزان در صنعت بسته بندي رشد كرده اند، بايد ببينيم تا چه ميزان به ماشين آلات Plug & play دسترس داريم. دسترسي به اين ماشين آلات st.charles براي كدگذاري 32 برچسب در دقيقه نموده اند. اين سيستم يكپارچه از يك چاپ گر ATO و يك نصب كننده برچسب TampTenna تشكيل شده است. بر خلاف بسياري از سيستم ها كه كار كدگذاري نموده و سپس آن را به سمت چاپ گر منتقل مي نمايد. برچسب قبل از چسبانيده شدن بر روي محصول آزمايش مي شود و سپس عمليات تكميل مي گردد.

منبع:مجله فناوری بسته بندی