بسته بندی

بسیاري از پرسش گران بسته بندي که صاحبان پروژه ها نیز در بخشی از آنها هستند براي انتخاب بسته مناسب کالاي خود

سرگردانند .مشکل اغلب ایشان این است که نمی دانند اصولا از کجا باید شروع کرد. جامعه از اظهار نظرهاي گوناگون که

گاهی متضاد یکدیگر هم هستند پر است. هر کس بسته بندي را از منظري دیده و تفسیر می کند .

صاحبان کالا و پرسش گران بسته بندي در میان نکته هاي حکیمانه اي که از چپ و راست در خصوص مهم ترین اصل و

محور طراحی یا انتخاب بسته مطرح می شود تاب خورده و بالاخره کسی نمی داند که محور اصلی براي یک بسته بندي

اصولی کدام است .

به طور کلی در میان توصیه هاي حکیمانه متخصصان یا متخصص نماها دو نظریه از بقیه بیشتر مورد اعتنا قرار می گیرند.

یک نظریه بر تغییر ذائقه بازار و مصرف کننده تأکید داشته و معتقد است بسته بندي باید مانند یک مصلح اجتماعی وارد

عمل (بازار) شده و بسیاري از کج سلیقگی ها را اصلاح کند .

اما گروه دیگر اول و آخر همه چیز را مصرف کننده می دانند. من از این گروه هستم و البته به طرفداران گروه اول نیز

احترام می گذارم. چون بخش هاي واقعی و قابل توجه آن نظریه را در دل نظریه دفاع از مصرف کننده می بینم. اما تفاوت

این دو نظریه مطرح در دنبال کردن واقعیات و منطق است که بیشتر نزد گروه دوم یافت می شود .

بسته بندي براي مصرف کننده است. بسته بندي نمی تواند و نباید علیه مصرف کننده وارد عمل شود. هر گاه با بسته اي رو

به رو شدید که واقعا شما را دچار مشکل کرد، مطمئن باشید آن بسته ایراد دارد .بسته اي که براي مصرف توسط افراد

عادي و در مواقع عادي تهیه و عرضه شده اگر به راحتی باز نشود یعنی مشکل دارد. حتی اگر تولیدکننده آن به این بهانه

متوسل شود که سخت باز شدن آن به دلیل حفاظت بیشتر از کالا و سلامت آن می باشد !

همان طور که سخت گیري ها و مراقبت هاي بی مورد و زیاده از حد در تربیت افراد نتیجه معکوس دارد، یک بیسکویت یا

شکلات نیز نمی تواند به بهانه سلامت چنان بسته بندي شود که براي باز کردن آن به قیچی و چاقو و یا دندان نیاز باشد.

همچنین است که نمی توان در بسته بندي هر چیزي نیز به دنبال ظرافت و زیبایی بود. هیچ کس یک تکه گوشت را

کادوپیچی نمی کند .

آن چیز که این روزها کمتر یافت شده و کم تر مورد توجه قرار می گیرد تناسب و تعادل است. زیبایی در تناسب است.

تناسب، عقل و منطق را نوازش کرده و باعث استراحت مغز انسان می شود. حتی آنان که بیشتر انتخاب هایشان از روي

احساس است تناسب را درك کرده و جذب آن می شوند. البته باز هم از روي احساس. وجه اشتراك تناسب و مصرف کننده

در منطق است. واکنش هاي نهایی مصرف کننده نسبت به کالاهاي خریداري شده از بازار بر پایه منطق است .اگر مصرف

کننده از طعم، بو، عملکرد، دسترسی یا ظاهر یک کالا راضی نباشد دیگر آن را نخواهد خرید و یا به سراغ نام تجاري

دیگري خواهد رفت. احساسی ترین انتخاب ها نیز اگر نتیجه دلخواه و منطقی نداشته باشد ممکن است به شکست و نفرت

از آن انتخاب منجر شود .

یکی از کلیدهاي رسیدن به منطق و تناسب در بسته بندي کالا مطالعه در روش مصرف کالاي مورد نظر توسط مصرف

کنندگان اصلی آن است. بررسی روش مصرف داروها، خوراکی ها، قطعات صنعتی، پوشاك و تقریبا همه کالاهاي مصرفی

یکی از عوامل تعیین کننده در برنامه بسته بندي کالا است. حتی رعایت الزامات حفاظتی کالا در حمل و نقل و بارگیري و

تخلیه نیز نمی تواند بهانه اي براي نادیده گرفتن چگونگی مصرف کالا باشد. روش باز کردن بسته، حجم و تعداد دفعات

مصرف، نوع مصرف (خوردن، ریختن، پوشیدن...) و به طور کلی آن چه که به مصرف کالا مربوط می شود، پاسخ هایی

هستند به پرسش هاي ما در زمینه چگونگی خلق یک بسته بندي موفق .

سایر اصول و روش ها و نظریات در زمینه بسته بندي در واقع وظیفه تکمیل کردن و پشتیبانی حرکتی را دارند که بر پایه

رضایت خیال انگیز مصرف کننده از مصرف کالا شکل گرفته است. هدف رضایت مصرف کننده است. کودك، جوان، پیر،

باسواد و بی سواد، کشوري و لشگري، سیاست مدار و عامی و دانشمند و خلاصه همه اقشار جامعه مصرف کننده کالاهاي

مورد نیاز خود هستند و در این راستا وظیفه بسته بندي خدمت توام با جلب رضایت است .

- منبع: سرمقاله شماره 86

87 ماهنامه صنعت بسته بندي، رضا نورائی